Jakie są czynniki ryzyka raka piersi?

Rak piersi jest najczęstszym w Polsce nowotworem złośliwym dotyczącym kobiet (blisko 22% wszystkich zachorowań na nowotwory złośliwe). Stanowi główną przyczynę zgonów kobiet z powodu chorób nowotworowych (13% wszystkich śmierci pacjentek onkologicznych).

Badania wykazały, że ryzyko zachorowania na raka piersi wynika z wielu różnych czynników. Główne czynniki ryzyka to płeć żeńska i starzenie się. Większość nowotworów piersi występuje u kobiet w wieku powyżej 50 lat.

Niektóre kobiety zachorują na raka piersi, nawet jeśli nie będą narażone na żadne inne czynniki ryzyka, o których wiedzą. Posiadanie czynnika ryzyka nie oznacza, że zachorujesz! Co więcej, nie wszystkie mają taką samą siłę. Większość kobiet ma pewne czynniki ryzyka, ale nie zachoruje na raka piersi.

Czynniki ryzyka obejmują:

Starzenie się. Ryzyko raka piersi wzrasta wraz z wiekiem; większość nowotworów rozpoznaje się po 50 roku życia.

Mutacje genetyczne. Odziedziczone mutacje niektórych genów, takich jak BRCA1 i BRCA2. Kobiety, które odziedziczyły taki materiał genetyczny, są bardziej narażone na raka piersi i jajnika.

Wczesna menstruacja. Kobiety, które miały pierwszą miesiączkę przed 12 rokiem życia, są bardziej narażone na działanie hormonów, które zwiększają ryzyko wystąpienia raka piersi.

Późna lub brak ciąży. Zajście w pierwszą ciążę po 30 roku życia lub jej brak mogą zwiększać ryzyko raka piersi.

Menopauza po 55 roku życia. Podobnie jak wczesne rozpoczęcie miesiączkowania, narażenie na działanie estrogenu przez dłuższy okres również zwiększa ryzyko raka piersi.

Brak aktywności fizycznej. Kobiety, które nie są aktywne fizycznie, mają większe ryzyko zachorowania na raka piersi.

Nadwaga lub otyłość po menopauzie. Starsze kobiety z nadwagą lub otyłością mają większe ryzyko zachorowania na raka piersi niż osoby o prawidłowej wadze.

Piersi o gęstszej ilości tkanki gruczołowej. Gęste piersi mają więcej tkanki łącznej niż tkanki tłuszczowej, co może czasem utrudniać widzenie guzów na mammogramie. Kobiety z takim biustem są bardziej narażone na raka piersi.

Stosowanie złożonej terapii hormonalnej. Przyjmowanie hormonów w celu zastąpienia brakujących estrogenów i progesteronu w okresie menopauzy przez ponad pięć lat zwiększa ryzyko raka piersi.

Przyjmowanie doustnych środków antykoncepcyjnych. Stwierdzono, że niektóre formy doustnych pigułek antykoncepcyjnych zwiększają ryzyko raka piersi.

Osobista historia raka piersi. Kobiety, które miały raka piersi, są bardziej narażone na niego po raz drugi.

Osobista historia niektórych nienowotworowych chorób piersi. Niektóre nienowotworowe choroby sutka, takie jak nietypowy rozrost lub zrazikowy nowotwór in situ, wiążą się z większym ryzykiem zachorowania na raka piersi.

Rodzinna historia raka piersi. Ryzyko raka piersi u kobiety jest większe, jeśli ma matkę, siostrę lub córkę (krewnego pierwszego stopnia) lub wielu członków rodziny po stronie matki lub ojca, którzy na niego chorowali.

Przebyte leczenie z zastosowaniem radioterapii. Kobiety, które przeszły radioterapię klatki piersiowej lub piersi (jak w przypadku np. chłoniaka Hodgkina) przed 30 rokiem życia, mają większe ryzyko zachorowania na raka piersi w późniejszym czasie.

Kobiety, które przyjmowały lek Dietylstilbestrol, który podawano niektórym ciężarnym kobietom w Stanach Zjednoczonych w latach 1940-1971, aby zapobiec poronieniu, są bardziej zagrożone. Kobiety, których matki brały DES w czasie ciąży, również są zagrożone.

Picie alkoholu. Badania wykazują, że ryzyko wystąpienia raka piersi u kobiety wzrasta wraz z piciem alkoholu.

Badania sugerują, że inne czynniki – takie jak palenie tytoniu, narażenie na chemikalia, które mogą powodować raka, i praca w nocy – również mogą zwiększać ryzyko raka piersi.

Jeżeli zauważyłaś u siebie jedne z powyższych czynników ryzyka, to pamiętaj, że w Polsce badaniami przesiewowymi (mammografia) w kierunku raka piersi objęte są kobiety w wieku 50-69 lat. Badania są bezpłatne i nie wymagają skierowania, a powinno się je robić co 2 lata. Jeżeli jesteś przed menopauzą, dużo lepszym diagnostycznie badaniem jest ultrasonografia. Badania te można wykonać bezpłatnie w wybranych miejscach, którę mają kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia.

 

Piśmiennictwo:

  1. Euhus DM, Diaz J. Breast cancer prevention. Breast J. 2015;21(1):76-81.
  2. Evans DG, Ingham S, Dawe S, Roberts L, Lalloo F, Brentnall AR, et al. Breast cancer risk assessment in 8,824 women attending a family history evaluation and screening programme. Fam Cancer. 2014;13(2):189-96.
  3. Fehniger J, Livaudais-Toman J, Karliner L, Kerlikowske K, Tice JA, Quinn J, et al. Perceived versus objective breast cancer risk in diverse women. J Womens Health (Larchmt). 2014;23(5):420-7.
  4. Munsell MF, Sprague BL, Berry DA, Chisholm G, Trentham-Dietz A. Body mass index and breast cancer risk according to postmenopausal estrogen-progestin use and hormone receptor status. Epidemiol Rev. 2014;36:114-36.
  5. CDC – What Are the Risk Factors for Breast Cancer? 2017 [updated 2017-09-27T05:10:42Z]; Available from: https://www.cdc.gov/cancer/breast/basic_info/risk_factors.htm.
  6. Hou N, Hong S, Wang W, Olopade OI, Dignam JJ, Huo D. Hormone replacement therapy and breast cancer: heterogeneous risks by race, weight, and breast density. J Natl Cancer Inst. 2013;105(18):1365-72.
  7. Surdyka JA, Surdyka D, Stanislawek A, Staroslawska E, Patyra KI. Selected breast cancer risk factors and early detection of the neoplasm in women from Lublin region attending screening program in St. John’s Cancer Center, years 2005-2006. Ann Agric Environ Med. 2014;21(4):792-8.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s