Astma – co trzeba wiedzieć?

Kluczowe fakty

  1. Astma stanowi jedną z głównych chorób niezakaźnych. Jest to przewlekła zapalna choroba dróg oddechowych płuc prowadząca do zwężenia ich światła.
  2. Obecnie około 235 milionów ludzi cierpi na astmę. Bardzo często chorują na nią dzieci.
  3. Większość zgonów spowodowanych przez astmę występuje w krajach o niskim i średnim dochodzie.
  4. Według najnowszych szacunków Światowej Organizacji Zdrowia – opublikowanych w grudniu 2016 r. – w 2015 r. zmarło 383 000 osób z powodu astmy.
  5. Najsilniejszymi czynnikami ryzyka rozwoju astmy są substancje wziewne i cząsteczki, które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub drażnić drogi oddechowe.
  6. Leki mogą kontrolować astmę. Unikanie czynników wywołujących astmę może również zmniejszyć jej nasilenie.
  7. Odpowiednie kontrolowanie astmy może umożliwić ludziom poprawę jakości życia.

Astma charakteryzuje się nawracającymi atakami duszności i świszczącego oddechu, które różnią się stopniem nasilenia i częstością u poszczególnych osób. Objawy mogą występować kilka razy w ciągu dnia lub tygodnia, a u niektórych osób nasilać się podczas aktywności fizycznej lub w nocy. Podczas ataku astmy dochodzi do zwężenie dróg oddechowych i zmniejszenie przepływu powietrza z i do płuc. Nawracające objawy astmy często powodują bezsenność, zmęczenie w ciągu dnia, obniżony poziom aktywności, co może doprowadzić do zaniedbania codziennych obowiązków. Astma ma stosunkowo niski wskaźnik śmiertelności w porównaniu z innymi chorobami przewlekłymi.

Fakty na temat astmy

WHO szacuje, że obecnie 235 milionów ludzi cierpi na astmę.

Astma jest najczęstszą niezakaźną chorobą wśród dzieci. Większość zgonów występuje u osób starszych.

Astma stanowi problem zdrowia publicznego zarówno dla krajów wysokorozwiniętych, jak i tych o niższym poziomie rozwoju. Większość zgonów związanych z astmą występuje w krajach o niskim i średnim dochodzi, gdzie rozwój medycyny jest na niskim poziomie. W związku z czym we wspomnianych państwach astma nie tylko jest często

niediagnozowana, lecz także brakuje niezbędnego sprzętu do odpowiedniego leczenia. Poprzez to osoba chora stanowi znaczne obciążenie dla swojej rodziny i nie może normalnie funkcjonować w społeczeństwie.

Przyczyny

Podstawowe przyczyny astmy nie są całkowicie zrozumiałe. Wśród najważniejszych czynników ryzyka należy wymienić połączenie genetycznych predyspozycji z narażeniem na wdychane szkodliwych substancji i cząsteczek, które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub drażniące drogi oddechowe. Substancjami tymi mogą być:

  • alergeny domowe (na przykład roztocza kurzu domowego w pościeli, dywany i wypchane meble, zanieczyszczenia i sierść zwierząt domowych);
  • zewnętrzne alergeny (takie jak pyłki i pleśnie);
  • dym tytoniowy;
  • chemiczne substancje drażniące w miejscu pracy;
  • zanieczyszczenie powietrza.

Do innych czynników należą: oddychanie zimnym powietrzem, skrajne podniecenie emocjonalne, takie jak gniew lub strach, i ćwiczenia fizyczne. Niektóre leki mogą wywoływać astmę, np. aspiryna, niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz beta-blokery (stosowane w leczeniu m.in. nadciśnienia i chorób serca).

Urbanizacja wiąże się ze wzrostem zachorowalności na astmę. Warto jednak zauważyć, że zależność pomiędzy tymi zjawiskami jest niejasna.

Kontrolowanie astmy

Chociaż astma nie jest w 100% wyleczalna, to odpowiednie postępowanie może pomóc kontrolować chorobę i umożliwić ludziom bezproblemowe funkcjonowanie w społeczeństwie. Leki, które stosowane są w celu złagodzenia objawów, charakteryzują się krótkim działaniem. Natomiast wziewne kortykosteroidy w celu kontrolowania postępu ciężkiej astmy i zmniejszenia zaostrzenia astmy, a także liczby zgonów.

Osoby z uporczywymi objawami muszą codziennie przyjmować długo działające leki, aby zwalczać stan zapalny oraz zapobiegać objawom i zaostrzeniom. Nieodpowiedni dostęp do leków i usług zdrowotnych jest jedną z ważnych przyczyn słabej kontroli astmy.

Leki nie są jedynym sposobem leczenia astmy. Ważne jest również unikanie czynników wywołujących astmę – bodźców drażniących i rozpalających drogi oddechowe. Przy pomocy medycznej każdy pacjent cierpiący na astmę musi dowiedzieć się, jakich czynników należy unikać.

Chociaż astma nie jest aż tak śmiercionośna jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) lub inne choroby przewlekłe, to niestosowanie odpowiednich leków lub nieprzestrzeganie leczenia może prowadzić do znacznego obniżenia komfortu życia, a nawet śmierci.

Piśmiennictwo:

  1. CDC – Asthma. 2017 [updated 2017-11-07T08:03:42Z]; Available from: https://www.cdc.gov/asthma/default.htm.
  2. Croisant S. Epidemiology of asthma: prevalence and burden of disease. Adv Exp Med Biol. 2014;795:17-29.
  3. Loftus PA, Wise SK. Epidemiology and economic burden of asthma. Int Forum Allergy Rhinol. 2015;5 Suppl 1:S7-10.
  4. Astma – Medycyna Praktyczna dla pacjentów. 2017; Available from: https://astma.mp.pl/.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s