Depresja – podstawowe informacje

Kluczowe fakty

  • Depresja jest powszechną chorobą psychiczną. Na całym świecie cierpi na nią ponad 300 milionów ludzi w każdym wieku.
  • Depresja jest główną przyczyną niepełnosprawności na świecie i głównym powodem ogólnego globalnego obciążenia chorobami.
  • Na depresję cierpi więcej kobiet niż mężczyzn.
  • W najgorszym przypadku depresja może prowadzić do samobójstwa.
  • Istnieją skuteczne metody leczenia depresji.

Depresja jest powszechną chorobą na świecie, która dotyka ponad 300 milionów ludzi. Różni się ona od zwykłych fluktuacji nastroju i krótkotrwałych reakcji emocjonalnych na wyzwania w codziennym życiu. Zwłaszcza w przypadku długotrwałego i umiarkowanego lub ciężkiego nasilenia depresja może stać się bardzo poważną chorobą. Przykładowo osoba, która na nią cierpi, będzie bardzo cierpieć i źle funkcjonować w pracy, w szkole i w rodzinie. W najgorszym przypadku depresja może prowadzić do samobójstwa. Rokrocznie ok. 800 000 ludzi odbiera sobie życie. Samobójstwo stanowi drugą najczęstszą przyczynę śmierci wśród ludzi w wieku 15-29 lat.

Chociaż znane są skuteczne metody leczenia depresji, mniej niż połowa osób dotkniętych tą chorobą na świecie (w wielu krajach, mniej niż 10%) jest leczona w odpowiedni sposób. Wśród barier dla skutecznej opieki można wymienić: brak zasobów i wyszkolonych pracowników służby zdrowia, a także stygmatyzację społeczną związaną z zaburzeniami psychicznymi. Kolejną przeszkodą jest niedokładna ocena objawów. Często zdarza się, że osoby z depresją nie są prawidłowo diagnozowane, a także istnieją przypadki, kiedy pacjentom, u których nie występuje zaburzenie, są błędnie przepisywane im leki przeciwdepresyjne.

Depresja i inne choroby psychiczne są coraz spotykane. Na mocy rezolucji Światowego Zgromadzenia Zdrowia wydanej w maju 2013 r. nakazano kompleksową, skoordynowaną reakcję na zaburzenia psychiczne na poziomie krajowym.

Rodzaje i objawy

W zależności od liczby i nasilenia objawów epizod depresyjny można zaklasyfikować jako łagodny, umiarkowany lub ciężki, które rozróżnia się na podstawie historii występowania epizodów maniakalnych.

Jeżeli między epizodami depresyjnymi występują objawy podwyższonego nastroju, to mówimy o chorobie afektywnej dwubiegunowej, w innym przypadku mamy do czynienia z chorobą afektywną jednobiegunową. Oba typy depresji mogą być przewlekłe i nawracać, zwłaszcza jeśli nie są leczone.

Do nawracających zaburzeń depresyjnych można zaliczyć te zaburzenia obejmujące powtarzające się epizody depresyjne. Charakteryzują się one obniżeniem nastroju u chorych osób, a także utratą zainteresowania otaczającą rzeczywistością i brakiem czerpania przyjemności oraz zmniejszeniem energii, co prowadzi do zmniejszonej aktywności przez co najmniej dwa tygodnie. U wielu osób cierpiących na depresję można zauważyć również objawy lękowe, zaburzenia snu i apetytu, a nawet poczucie winy lub niską samoocenę, słabą koncentrację.

Osoba z łagodnym epizodem depresyjnym będzie miała trudności w wykonywaniu zwykłej pracy i działań społecznych, ale prawdopodobnie nie przestanie całkowicie funkcjonować. W trakcie ciężkiego epizodu depresyjnego jest bardzo mało prawdopodobne, aby cierpiący był w stanie kontynuować działalność społeczną, zawodową lub domową, z wyjątkiem bardzo ograniczonego zakresu.

Choroba afektywna dwubiegunowa zazwyczaj składa się z epizodów manii i depresji, oddzielonych okresami pozytywnego nastroju. Epizody maniakalne dotyczą podwyższonego lub drażliwego nastroju, nadmiernej aktywności, zawyżonej samooceny i zmniejszonej potrzeby snu.

Przyczyny i zapobieganie

Depresja jest wynikiem złożonej interakcji czynników społecznych, psychologicznych i biologicznych. Ludzie, którzy doświadczyli przykrych zdarzeń życiowych (bezrobocie, utrata bliskiej osoby, uraz psychiczny), są bardziej na nią podatni. Opisywane zaburzenie może prowadzić do większego stresu i dysfunkcji oraz pogorszyć sytuację życiową chorego, w konsekwencji – pogłębić depresję.

Istnieją powiązania między depresją a zdrowiem fizycznym. Na przykład choroba sercowo-naczyniowa może prowadzić do depresji i odwrotnie.

Udowodniono, że programy profilaktyki zmniejszają depresję. Skuteczne działania społecznościowe w celu jej zapobiegania obejmują programy szkolne mające na celu poprawę wzorców pozytywnego myślenia u dzieci i młodzieży. Programy ćwiczeń dla osób starszych mogą być również skuteczne w zapobieganiu tego zaburzenia.

Diagnostyka i leczenie

Istnieją skuteczne metody leczenia umiarkowanej i ciężkiej depresji. Opieka zdrowotna może oferować terapie psychologiczne (takie jak aktywacja behawioralna, terapia poznawczo-behawioralna [CBT] i psychoterapia interpersonalna [IPT]) lub leki przeciwdepresyjne (np. selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny [SSRI] i trójcykliczne leki przeciwdepresyjne [TCAs]). Należy rozważyć również różne formaty leczenia psychologicznego, które obejmują indywidualne lub grupowe terapie psychologiczne prowadzone przez profesjonalistów.

Leczenie psychospołeczne jest również skuteczne w przypadku łagodnej depresji. Leki przeciwdepresyjne mogą być skuteczną formą leczenia umiarkowanej i ciężkiej depresji, ale nie powinno się po nie sięgać w przypadku łagodnej depresji. Nie można ich stosować w przypadku leczenia tego zaburzenia u dzieci. Warto również pamiętać, że nie stanowią one pierwszej linii leczenia u nastolatków, podczas którego należy zachować ostrożność.

Piśmiennictwo

  1. FastStats – Depression. 2017 [updated 2017-09-18T02:16:10Z]; Available from: https://www.cdc.gov/nchs/fastats/depression.htm.
  2. Smith K. Mental health: a world of depression. Nature. England2014. p. 181.
  3. Depresja. 2017; Available from: http://psychiatria.mp.pl/choroby/show.html?id=69882.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s