Czy osteoporoza daje jakiekolwiek objawy?

osteoporoza_1
Najczęstsze złamania osteoporotyczne i ich przyczyna – gorsza jakość tkanki kostnej

Osteoporoza jest chorobą szkieletu, która prowadzi do złamań kości mogących wystąpić nawet po niewielkim urazie (są to tak zwane „złamania osteoporotyczne”). Najczęściej dotyczą kręgosłupa, kości przedramienia i szyjki kości udowej, ale mogą wystąpić również w innych lokalizacjach. Nadmierna podatność kości na uszkodzenie podczas osteoporozy wynika ze zmniejszenia gęstości mineralnej kości i zaburzenia jej struktury.

osteoporoza_2
Złamania osteoporotyczne kręgów prowadzą do obniżenia wzrostu, garbienia się i niesprawności.

Niestety, nie daje ona żadnych objawów, dopóki się nie rozwinie lub w rzeczywistości kość zostanie złamana. Istnieją dwa widoczne objawy osteoporozy: zmiany w postawie (np. przygarbiony wygląd) i obniżenie wysokości ciała. Mogą one powstać w efekcie zakrzywienia kręgosłupa lub jego kompresji spowodowanej słabością czy mikrozłamaniami (zwanych „złamaniami kompresyjnymi”) w kręgach kręgosłupa.

 

Do czynników ryzyka rozwoju osteoporozy należą:

  • predyspozycja rodzinna (zwłaszcza złamania bliższego końca kości udowej u rodziców)
  • zaawansowany wiek
  • płeć żeńska
  • BMI <18 kg/m2
  • niedobór hormonów płciowych o różnej etiologii: przedłużony brak miesiączki, późne pokwitanie, okresy niedoboru estrogenów, nierództwo, stan pomenopauzalny (zwłaszcza przedwczesny, w tym po usunięciu jajników)
  • niska podaż wapnia
  • niedobór wit. D
  • choroby układu hormonalnego
  • choroby reumatyczne
  • leki

Rozwój osteoporozy przyspiesza:

  • zła dieta (głównie mała podaż wapnia, witaminy D, niedożywienie);
  • palenie tytoniu;
  • nadużywanie alkoholu;
  • mała aktywność fizyczna;
  • oraz niedostateczna ekspozycja na światło słoneczne.

Ponieważ osteoporoza może mieć bezobjawowy przebieg, należy poddać się badaniu przesiewowemu na obecność tej choroby. Zaleca się, aby wszystkie kobiety po skończeniu 65 lat przeprowadziły test gęstości kości – powszechnie znany jako skaning DEXA (ang. dual energy x-ray absorptiometry – absorpcjometria z podwójną energią). To krótkie, bezbolesne badanie wykonywane na kręgosłupie lub biodrze, które może wykryć osteoporozę lub jej początkową formę, czyli osteopenię. Wiele kobiet może przeprowadzić pierwsze badanie, gdy skończy 65 rok życia, to niektóre z nich mogą potrzebować wcześniejszej diagnostyki, jeśli któryś z rodziców miał złamane biodro lub występują inne czynniki ryzyka osteoporozy, np. wczesna menopauza, drobna budowa ciała, wywiad rodzinny osteoporozy, niska gęstość kości i stosowanie leków mogących wpływać na zdrowie kości, takich jak kortykosteroidy.

osteoporoza_3
Złamanie szyjki kości udowej

Celem leczenia osteoporozy jest zapobieżenie złamaniom kości oraz wynikającym z nich powikłaniom. Czynnikiem decydującym o skutecznej walce z chorobą jest dobra współpraca pacjenta i lekarza. Świadomość skrytego przebiegu choroby (dopóki nie dojdzie do złamania kości) powinno stać się motywacją do odpowiednio wczesnej modyfikacji stylu życia oraz regularnego stosowania leków. Niestety, większość leków trzeba przyjmować przez długi czas (najczęściej kilka lat), a działania profilaktyczne należy konsekwentnie prowadzić do końca życia. Warto jednak pamiętać, że dzięki odpowiedniemu postępowaniu (zobacz punkty powyżej) można skutecznie zapobiec złamaniom kości i utrzymać sprawność układu ruchowego do późnej starości.

Piśmiennictwo:

  1. Learn What Osteoporosis Is and What It’s Caused by. 2017; Available from: https://www.nof.org/patients/what-is-osteoporosis/.
  2. Symptoms of Osteoporosis. 2017; Available from: https://www.webmd.com/osteoporosis/guide/understanding-osteoporosis-symptoms.
  3. Eriksen EF, Diez-Perez A, Boonen S. Update on long-term treatment with bisphosphonates for postmenopausal osteoporosis: a systematic review. Bone. 2014;58:126-35.
  4. Tella SH, Gallagher JC. Prevention and treatment of postmenopausal osteoporosis. J Steroid Biochem Mol Biol. 2014;142:155-70.
  5. Osteoporoza. 2017; Available from: http://www.mp.pl/social/article/64948. (źródło rycin)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s